Dostunuz için bilmeniz gerekenler

Annesiz yeni doğan (0–4 hafta)

• Önce ısıtın, sonra besleyin. Üşümüş yavru sütü sindiremez; yavruyu vücut sıcaklığınızda ya da ılık su şişesiyle (havluya sarılı) ısıtın. Ortam 26–30 °C olmalı.
• Yalnızca yavru kedi süt tozu ve biberon kullanın. İnek sütü ishal ve su kaybı yapar.
• İlk haftada 2–3 saatte bir, gece de dahil besleyin. Yavruyu karnının üzerinde tutarak besleyin, sırt üstü asla.
• Her beslemeden sonra ılık, ıslak pamukla anüs ve idrar bölgesine hafifçe dokunarak tuvaletini yaptırın (anne bunu yalayarak yapar).
• Her gün aynı saatte tartın; sağlıklı yavru düzenli kilo alır. Kilo duruyorsa ya da azalıyorsa bize gelin.

Sütten kesme ve ilk haftalar (4–12 hafta)

• 4. haftadan itibaren yavru kedi maması suyla ya da süt tozuyla ezilerek verilir, yavaş yavaş kuru mamaya geçilir.
• Kum kabını alçak kenarlı seçin; yemekten sonra yavruyu kuma koymak alışmayı hızlandırır.
• 6–8 haftalıkken ilk muayene ve iç-dış parazit uygulaması, ardından aşı takvimi başlar.
• Yavru kedi gününün çoğunu uyuyarak geçirir; oyun ve keşif için güvenli bir oda hazırlayın (kablolar, ip, iğne, ilaçlar ortadan kalksın).

Kediler için tehlikeli olanlar

• Zambak (lilyum) türleri: yaprağı, çiçeği, polenleri, hatta vazo suyu bile böbrek yetmezliği yapabilir. Kedi olan evde bulundurmayın.
• Diğer bitkiler: zakkum, açelya, difenbahya, sikas palmiyesi, ortanca, Atatürk çiçeği.
• Temizlik ürünleri: çamaşır suyu, kireç çözücü, deterjan, yüzey temizleyici. Kedi pati ve tüyünü yalayarak zehri yutar.
• İnsan ilaçları: parasetamol tek tablette bile kediyi öldürebilir; ağrı kesiciler, antidepresanlar.
• Köpek pire-kene ilaçları (permetrin içerenler) kedilerde ağır zehirlenme ve nöbet yapar. Kedinize yalnızca kedi ürünü kullanın.
• Yiyecekler: soğan, sarımsak, çikolata, üzüm, alkol, kafein.
• Diğer: antifriz, fare zehiri, böcek ilaçları, esans yağları (çay ağacı, okaliptüs).

Hemen yapın

• Kediyi zehrin olduğu yerden uzaklaştırın, ağzında kalan parçaları dikkatle temizleyin.
• Kliniği arayın ve ne, ne kadar, ne zaman yutuldu söyleyin. Ürünün ambalajını ya da bitkinin parçasını yanınıza alın.
• Tüyüne ya da patisine bulaştıysa bol ılık su ve kokusuz sıvı sabunla yıkayın, iyice kurulayın; yalamasını engelleyin.
• Göze kaçtıysa 10–15 dakika temiz, ılık suyla yıkayın.

Bu belirtiler acildir, beklemeyin

• Ağzı açık nefes alma ya da karından nefes: kedilerde her zaman acildir.
• Erkek kedinin idrar yapamaması: kum kabına sık gidip ıkınıyor, idrar çıkmıyor ya da damla damla geliyorsa idrar yolu tıkanmış olabilir; birkaç saat içinde hayati tehlike oluşur.
• Yüksekten düşme (balkon, pencere): dışarıdan sağlam görünse de iç kanama ve akciğer hasarı olabilir.
• Trafik kazası, ısırık yarası, durmayan kanama.
• Nöbet, ani felç, arka bacakları sürükleme.
• 24 saatten uzun hiç yememe (kedilerde karaciğer yağlanması hızla gelişir).

Kliniğe gelirken

• Kediyi bir havluya sararak taşıma çantasına koyun; acı çeken kedi sahibini de ısırabilir, yüzünüzü yaklaştırmayın.
• Kanamayı temiz bir bezle bastırarak durdurun; bez kanla dolarsa kaldırmayın, üstüne yenisini ekleyin.
• Kırık şüphesinde ateli kendiniz yapmaya çalışmayın; kediyi düz bir zeminde, az hareket ettirerek getirin.
• Nöbet sırasında ağzına el sokmayın; etrafındaki eşyaları çekin, süresini ölçün, ortamı karartın.
• Yola çıkmadan arayın, hazırlıkla karşılayalım: 0 532 654 10 23.

Kızgınlık nasıl anlaşılır?

• Dişi kediler genellikle 5–6 aylıkken (bazen daha erken) kızgınlığa girer; özellikle bahar ve yaz aylarında sık tekrarlar.
• Yüksek sesle, ısrarla miyavlama; yerde yuvarlanma, sürtünme; sırta dokununca kuyruğu yana çekip arka kısmı kaldırma.
• Kızgınlık yaklaşık bir hafta sürer; çiftleşmezse 2–3 haftada bir yeniden başlayabilir.
• Erkek kediler idrarla işaretleme yapar, dışarı kaçmaya ve kavgaya yatkın olur.

Kızgınlık iğnesi ve hapı

Hormon iğneleri ve hapları kısa süre işe yarasa da uzun dönemde rahim iltihabı (piyometra), meme tümörü ve şeker hastalığı riskini artırır. Kalıcı ve güvenli çözüm olarak önermiyoruz.

Kısırlaştırmanın faydaları

• İstenmeyen yavruların ve sokakta artan kedi sayısının önüne geçer.
• Erken kısırlaştırılan dişilerde meme tümörü riski belirgin azalır, piyometra tamamen ortadan kalkar.
• Erkeklerde idrarla işaretleme, kaçma ve kavga azalır.
• Uygun yaş ve zaman, muayeneden sonra hekimimizle birlikte belirlenir.

Ameliyat öncesi ve sonrası

• Ameliyattan önce hekimin söylediği süre kadar aç bırakın (genellikle gece yarısından sonra mama verilmez).
• Eve dönüşte sıcak, sessiz ve alçak bir yer hazırlayın; ilk gece tırmanmasına izin vermeyin.
• Dikişleri yalamaması için koruyucu yaka ya da tulum 10–14 gün çıkarılmamalı.
• Yarada kızarıklık, akıntı, açılma ya da iştahsızlık görürseniz arayın. Dikiş kontrolüne zamanında gelin.
• Kısırlaştırma sonrası enerji ihtiyacı azalır; kilo almaması için mama miktarını hekiminizle ayarlayın.

• Kediler zorunlu etçildir; yaşına uygun (yavru, yetişkin, yaşlı) kaliteli kedi maması verin. Köpek maması kediler için yeterli değildir.
• Kediler az su içer; yaş mama, birkaç farklı noktaya konmuş su kabı ya da su pınarı idrar yolu sağlığını korur.
• Mama miktarını paketteki tabloya ve kilosuna göre ayarlayın; kilo almak kedilerde şeker hastalığı ve eklem sorunlarına yol açar.
• İnek sütü, çiğ balık, soğan-sarımsaklı yemekler ve çikolata vermeyin.
• Mama değişikliğini 7–10 günde yavaş yavaş yapın; ani değişiklik ishal yapabilir.

• Sık sık kuma gitme, az az idrar yapma, idrarda kan, kum kabı dışına idrar yapma idrar yolu sorununu gösterebilir.
• Stres, az su içme ve kilo bu sorunları artırır.
• Kum kabını her gün temizleyin; kedi sayısından bir fazla kum kabı olması önerilir.
• Erkek kedi ıkınıyor ama idrar çıkmıyorsa bu acildir; sabahı beklemeyin.

• Uzun tüylü kedileri her gün, kısa tüylüleri haftada 1–2 kez tarayın; yumak oluşumu ve keçeleşme azalır.
• Arada bir tüy yumağı kusmak olabilir; ancak sık kusma normal değildir, muayene gerekir.
• Kediler genellikle yıkanmaya ihtiyaç duymaz; gerekirse yalnızca kedi şampuanı kullanın.
• Kaşıntı, tüy dökülmesi, kepeklenme ya da yara görürseniz pire ve deri hastalıkları için muayeneye gelin.

• Pire ve kurtlar ayakkabı, kıyafet ve diğer hayvanlar yoluyla eve girer; hiç dışarı çıkmayan kediler de korunmalıdır.
• Uygulama sıklığı yaşına, yaşam alanına ve kullanılan ürüne göre belirlenir; sizin dostunuzun planı Müşteri Girişi’nde görünür.
• Yalnızca kediler için üretilmiş ürünleri, kilosuna uygun dozda kullanın.
• Bazı parazitler insana da geçebilir; özellikle çocuklu evlerde düzenli koruma önemlidir.

• 7 yaşından sonra yılda en az bir, 10 yaşından sonra yılda iki kontrol ve kan tahlili önerilir.
• Çok su içme, çok idrar yapma, kilo kaybı, ağız kokusu böbrek hastalığı, şeker ya da tiroid sorunlarının ilk belirtileri olabilir.
• Eklem ağrısı olan kedi yükseğe zıplamaz, kum kabını kaçırabilir; alçak kenarlı kum kabı ve basamak işe yarar.
• Erken tanı, yaşlı kedilerde yaşam süresini ve kalitesini belirgin şekilde artırır.

• İlk birkaç günü sessiz bir odada, kum kabı, su, mama ve saklanabileceği bir kutuyla geçirmesine izin verin.
• İlk hafta içinde muayeneye getirin: genel kontrol, parazit uygulaması, aşı planı ve gerekirse mikroçip.
• Evde başka kedi varsa muayene ve testler tamamlanana kadar ayrı tutun, sonra yavaş yavaş tanıştırın.
• Pencere ve balkonları file ile güvenli hale getirin; “yüksekten düşme” yazın en sık acillerimizdendir.

İlk aylar

• Yavru köpek maması verin; 3–4 aylığa kadar günde 3–4, sonra 2–3 öğün.
• İlk muayene ve parazit uygulaması 6–8 haftalıkken, ardından aşı takvimi başlar.
• Aşıları tamamlanana kadar diğer köpeklerin bulunduğu park ve sokaklara indirmeyin; parvovirüs dışkıyla bulaşır ve yavrularda ölümcül olabilir.
• Yavrular her şeyi ağzına alır: kablo, çorap, oyuncak parçaları, ilaçlar yerden kaldırılmalı.

Eğitim ve sosyalleşme

• 3–14 hafta arası sosyalleşme dönemidir; farklı insanlar, sesler ve ortamlarla güvenli şekilde tanıştırın.
• Tuvalet eğitiminde uyandıktan, yemekten ve oyundan sonra hep aynı yere götürün, doğru yapınca ödüllendirin. Cezalandırmak işe yaramaz.
• Çiğneme ihtiyacı için uygun oyuncaklar verin. Pişmiş kemik vermeyin; kırılarak bağırsağa batabilir.

Köpekler için tehlikeli olanlar

• Çikolata: bitter ve kakao en tehlikelisidir; kusma, titreme, kalp ritim bozukluğu yapar.
• Üzüm ve kuru üzüm: az miktarı bile böbrek yetmezliğine yol açabilir.
• Ksilitol: şekersiz sakız, bazı diş macunları ve diyet ürünlerinde bulunur; kan şekerini hızla düşürür.
• Soğan, sarımsak, pırasa: kansızlık yapar (pişmiş olsa da).
• İnsan ilaçları: ağrı kesiciler (ibuprofen, parasetamol), tansiyon ve kalp ilaçları.
• Fare zehiri: belirtiler 3–5 gün sonra iç kanama olarak çıkar.
• Antifriz, böcek ve bahçe ilaçları, gübre, zehirli yemler; temizlik ürünleri.
• Bitkiler: zakkum, sikas palmiyesi, açelya, mantarlar.

Hemen yapın

• Köpeği ortamdan uzaklaştırın, kalan parçaları ağzından dikkatle alın.
• Kliniği arayın: ne, ne kadar, ne zaman yedi? Ambalajı ya da bitki parçasını yanınıza alın.
• Tüyüne bulaştıysa bol ılık su ve sabunla yıkayın, yalamasına izin vermeyin.
• Bazı zehirlenmelerde kusturma işe yarar, bazılarında zarar verir; buna hekim karar vermelidir.

Bu belirtiler acildir, beklemeyin

• Mide dönmesi (torsiyon): özellikle iri ve göğsü derin ırklarda; karın şişer, köpek kusmaya çalışır ama kusamaz, huzursuzdur, salya akar. Dakikalar içinde hayati tehlike oluşur.
• Sıcak çarpması: hızlı soluma, aşırı salya, kırmızı dil, sendeleme.
• Nefes darlığı, morarma, bayılma.
• Trafik kazası, yüksekten düşme, köpek ısırığı, durmayan kanama.
• Nöbet (5 dakikadan uzun ya da art arda gelen), ani felç.
• Güç doğum: 30–60 dakikadır ıkınıp yavru çıkmıyorsa.

Kliniğe gelirken

• Sıcak çarpmasında köpeği gölgeye alın, ılık-serin suyla ıslatın (buzlu su değil), vantilatör tutun ve hemen yola çıkın.
• Kanamada temiz bezle bastırın; bez dolarsa üstüne yenisini ekleyin.
• Ağrıyan köpek ısırabilir: gerekirse ağzını bir bezle gevşekçe bağlayın (nefes darlığı ya da kusma varsa bağlamayın).
• Kırık şüphesinde köpeği battaniye ya da düz bir tahta üzerinde, az hareket ettirerek taşıyın.
• Yola çıkmadan arayın: 0 532 654 10 23.

Kızgınlık dönemi

• Dişi köpekler genellikle 6–12 aylıkken (iri ırklarda daha geç) ilk kızgınlığa girer, sonra yılda yaklaşık iki kez tekrarlar.
• Kızgınlık 2–3 hafta sürer: vulvada şişlik, kanlı akıntı, sık idrar yapma, erkek köpeklere ilgi.
• Bu dönemde tasmasız dışarı çıkarmayın; kaçma ve istenmeyen gebelik riski yüksektir.
• Erkek köpekler kızgın dişinin kokusunu çok uzaktan alır; kaçma, iştahsızlık ve huzursuzluk görülebilir.

Kızgınlık iğnesi ve hapı

Hormon uygulamaları piyometra (rahimde iltihap toplanması), meme tümörü ve diğer hormonal sorunların riskini artırır; uzun süreli çözüm olarak önermiyoruz.

Kısırlaştırma

• Dişilerde piyometrayı önler, ilk kızgınlıklardan önce yapıldığında meme tümörü riskini belirgin azaltır.
• Erkeklerde prostat sorunlarını, kaçma ve işaretleme davranışını azaltır.
• Irk, kilo ve yaşa göre en uygun zaman muayeneden sonra birlikte belirlenir.
• Ameliyat sonrası 10–14 gün koruyucu yaka, kısa tasma yürüyüşleri ve dikiş kontrolü gerekir; yara ıslatılmamalı.

• Parvovirüs dışkı ve kirli zeminler yoluyla bulaşır; ayakkabıyla bile eve taşınabilir ve aylarca ortamda yaşar.
• Belirtiler: halsizlik, iştahsızlık, kusma ve kötü kokulu, çoğu zaman kanlı ishal.
• Erken tedavi hayat kurtarır; belirtileri görür görmez arayın.
• Karma aşının tüm dozları zamanında yapılmalı ve her yıl tekrarlanmalıdır. Takviminizi Müşteri Girişi’nden takip edebilirsiniz.

• Bahar ve yaz aylarında yürüyüş sonrası özellikle kulak, boyun, koltuk altı ve parmak aralarını kontrol edin.
• Keneyi çıkarırken: ince uçlu cımbızla deriye en yakın yerinden tutun, çevirmeden ve sıkmadan, sabit bir kuvvetle dışarı çekin. Yakmayın, üzerine kolonya ya da yağ dökmeyin. Emin değilseniz kliniğe gelin.
• Düzenli dış parazit koruması keneleri ve taşıdıkları hastalıkları önler.
• İç parazit (kurt) uygulamaları da düzenli yapılmalı; bazıları insana geçebilir.
• Kedi olan evde köpek ürününü kediye uygulamayın; bazı köpek ürünleri kediler için zehirlidir.

• Arabada asla bırakmayın; camlar aralık olsa bile birkaç dakikada iç sıcaklık tehlikeli seviyeye çıkar.
• Yazın yürüyüşleri sabah erken ve akşam saatlerine alın; asfaltı elinizin tersiyle kontrol edin, 5 saniye tutamıyorsanız patileri de yanar.
• Basık burunlu ırklar (pug, bulldog vb.) sıcağa çok hassastır.
• Kışın kısa tüylü, yaşlı ve küçük ırklar üşür; tuzlanmış yollardan sonra patileri ılık suyla silin.
• Antifriz tatlıdır ve köpeklerin ilgisini çeker; damlayan antifrizi hemen temizleyin.

• Yaşına, ırk büyüklüğüne ve aktivitesine uygun mama seçin; miktarı kilosuna göre ayarlayın.
• Sofra artıkları, yağlı yiyecekler pankreas iltihabına; pişmiş kemik bağırsak yaralanmasına yol açabilir.
• İri ırklarda yemekten hemen önce ve sonra yoğun egzersizden kaçının (mide dönmesi riski).
• Kilo almak eklem, kalp ve şeker hastalıklarını kolaylaştırır; kaburgalar elle kolayca hissedilmeli.
• Temiz su her zaman ulaşılabilir olmalı.

• Dişleri köpek diş macunuyla haftada birkaç kez fırçalayın; insan diş macunu kullanmayın.
• Ağız kokusu, diş taşı ve diş eti kanaması muayene gerektirir.
• Tırnaklar yürürken yere sürtünüp ses çıkarıyorsa kesim zamanı gelmiştir; damar bölgesine dikkat edin, emin değilseniz kliniğe gelin.
• Kulakta koku, kızarıklık, sık kaşıma ya da baş sallama kulak iltihabının belirtisi olabilir.
• Yıkamayı ayda bir ya da gerektiğinde, köpek şampuanıyla yapın.

• İri ırklar daha erken yaşlanır; 7 yaşından sonra yılda iki kontrol ve kan tahlili önerilir.
• Merdivenden çekinme, kalkarken zorlanma eklem ağrısını gösterebilir; ağrı tedavi edilebilir.
• Çok su içme, öksürük, çabuk yorulma, kilo kaybı, deride yeni şişlikler muayene gerektirir.
• Kısa ama sık yürüyüşler, kaymayan zeminler ve yumuşak yatak yaşam kalitesini artırır.

• İlk gece dostunuz sersem olabilir; sıcak, sessiz ve alçak bir yerde dinlenmesini sağlayın.
• Su birkaç saat sonra, mama hekiminizin söylediği saatte az miktarda verilir.
• Koruyucu yaka ya da tulumu dikişler alınana kadar çıkarmayın; yaranın yalanması enfeksiyon ve açılmaya yol açar.
• Yarayı her gün kontrol edin; hafif kızarıklık normaldir, akıntı, şişlik ya da açılma değildir.
• İlaçları reçetedeki saat ve dozda verin, kendiliğinden kesmeyin.

• Tableti hekim izin veriyorsa az miktar yaş mama ya da ödül maması içine saklayın.
• Doğrudan verirken başı hafifçe yukarı kaldırın, tableti dilin gerisine bırakın, ağzı kapatıp boğazını okşayın; ardından biraz su verin.
• Şurubu şırıngayla ağzın yan tarafından, yavaş yavaş verin.
• İnsan ilaçlarını, hekim önermedikçe asla kullanmayın; kediler ve köpekler için ölümcül olabilir.

• Kediler her zaman kapalı taşıma çantasında, köpekler emniyet kemeri ya da kafes ile taşınmalı.
• Yolculuktan 2–3 saat önce mama vermeyin; araç tutmasına karşı hekiminize danışın.
• Uzun yolda mola verin, su verin; hayvanınızı kapalı arabada yalnız bırakmayın.
• Yurt dışı ya da şehir dışı seyahatlerde aşı karnesi, mikroçip ve gerekli belgeler için önceden gelin.

• Kuduz aşısı yasal zorunluluktur ve hem dostunuzu hem ailenizi korur.
• Düzenli iç-dış parazit uygulaması, bazı parazitlerin çocuklara geçmesini önler.
• Kum kabını ve dışkıyı temizledikten sonra elleri yıkayın; gebeler kum kabını temizlememeli ya da eldiven kullanmalı.
• Deride yuvarlak tüysüz alanlar mantar olabilir; hem hayvan hem insan için tedavi gerekir.
• Sahipsiz ya da tanımadığınız bir hayvan tarafından ısırılırsanız yarayı sabunlu suyla 15 dakika yıkayıp sağlık kuruluşuna başvurun.